Posted on 20 juni, 2016 · Posted in Uncategorized

Rouwfasen of rouwtaken

Er is heel veel geschreven over rouw, zowel vanuit het perspectief van de stervende als vanuit het perspectief van de achterblijvende. Beiden maken een rouwproces door en beiden kunnen tot aanvaarding komen. Maar dat is geen gemakkelijke opgave. Veel deskundigen hebben het over ‘rouwfasen’ waar de rouwende doorheen gaat (o.a. Elisabeth Kübler-Ross 1926-2014). William Worden spreekt juist over ‘rouwtaken’ (voor de rouwende achterblijver).

Elisabeth Kübler-Ross

Degene die belangrijk voorwerk heeft gedaan is de Zwitsers-Amerikaanse psychiater Elisabeth Kübler-Ross (1926-2014). En hoewel haar aandacht vooral uitging naar rouw en aanvaarding van het sterven zelf, heeft zij ons bewust gemaakt dat rouw een belangrijke emotie is die aandacht nodig heeft. Elisabeth Kübler-Ross beschreef verschillende fasen die een rouwende doormaakt. Ze beschouwde het echter niet als een lineair proces waar iedereen stap voor stap doorheen gaat, maar als een persoonlijk proces waarin stappen ook overgeslagen kunnen worden. Naast de fase van verdriet, had zij ook aandacht voor de ontkenning en de boosheid. Ook die emoties mochten er zijn, zodat er later meer ruimte kon komen voor aanvaarding.

William Worden

De Amerikaanse rouwdeskundige William Worden richt in zijn publicaties zich op de rouwende die een dierbare verloren heeft. Hij spreekt niet over rouwfasen maar over rouwtaken die een rouwende te doorlopen heeft. Het mooie van het woord ‘taak’ is dat het klinkt als iets dat de rouwende kan doen in plaats van iets dat de rouwende alleen maar kan ondergaan. William Worden heeft in 1982 vier rouwtaken onderscheiden. Deze rouwtaken moeten het liefst wel allemaal doorlopen worden, maar dat hoeft niet niet in een vaste volgorde. In mijn praktijk zijn de rouwtaken de rode draad van het therapieproces bij rouwverwerking.

Taak 1 – Het aanvaarden van de realiteit van het verlies:

De realiteit van het overlijden dringt geleidelijk door. Men ‘weet’ dat de dierbare is overleden, maar beseft het op een ander niveau nog niet. Zeker bij een onverwacht overlijden heeft deze taak meer tijd nodig. Besef van de onomkeerbaarheid is nodig om de pijn van het gemis te kunnen voelen. En het doorleven van emoties en pijn is weer nodig om tot aanpassing aan de nieuwe omstandigheden te komen.

Taak 2 – Het doorleven van de pijn en het verdriet:

Volgens Worden is het noodzakelijk om de pijn te voelen en er niet voor weg te lopen. De mate van verdriet is echter voor iedereen verschillend. Het doorleven van de emoties is een opmaat naar aanpassing en acceptatie.

Taak 3 – Het aanpassen aan een nieuw leven waarin de overledene niet meer aanwezig is:

De rouwende moet zich instellen op alle veranderingen.

Taak 4 – De overledene emotioneel een plaats geven en het oppakken van de draad van het leven:

De relatie met de overledene blijft bestaan, maar de overledene krijgt wel een andere plaats, wordt herinnering. De emotionele energie kan hierna geïnvesteerd worden in andere dingen of in een andere relatie.

Duur rouwproces

De duur van de rouw verschilt van persoon tot persoon. Gemiddeld duurt het een half jaar tot een jaar. Maar ook een paar jaar is normaal. Veel mensen zeggen dat de pijn nooit helemaal over gaat, maar dat het leven desondanks wel weer als zinvol kan worden ervaren. En dat is waar ik in mijn therapiepraktijk graag samen met mijn cliënt aan werk; dat het verlies een plek in het leven kan krijgen, en dat het leven weer zin krijgt in een nieuw perspectief.

 

About the Author

Visie: “In ieder mens schuilt het vermogen tot persoonlijke ontwikkeling en groei, ook als het even tegenzit. Ieder mens kan stappen zetten in moeilijke tijden, maar dat hoeft niet alleen”. Ik ben afgestudeerd als kunstzinnig therapeut aan de Hogeschool Leiden in 1997. Door deze achtergrond te combineren met andere opleidingen zoals Systemisch werk, Lichaamsgerichte psychotherapie en de Kunstacademie Den Haag, werk ik eclectisch en bied ik als therapeut zorg op maat. In mijn praktijk in Bergen nh en bij de PAAZ bij Tergooiziekenhuis werk ik met mijn clïenten aan rouw bij verlies, emotionele gebeurtenissen en ziekte.